భారతదేశ పాడి పరిశ్రమను బలోపేతం చేయడంలో ప్రభుత్వ విధానాల పాత్ర

 

India’s dairy industry improvement: భారతదేశం యొక్క పాడి పరిశ్రమ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దది మరియు అత్యంత ముఖ్యమైనది, ఇది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గణనీయంగా తోడ్పడుతోంది మరియు మిలియన్ల మంది రైతులకు జీవనోపాధిగా ఉపయోగపడుతోంది. పాల ఉత్పత్తి మరియు వినియోగం యొక్క సుదీర్ఘ చరిత్రతో, దేశం యొక్క పాడి పరిశ్రమ గ్రామీణ అభివృద్ధి, ఆహార భద్రత మరియు పోషకాహార మెరుగుదలకు మూలస్తంభంగా ఉంది. ఈ పరిశ్రమను రూపొందించడంలో, దాని వృద్ధిని నిర్ధారించడంలో మరియు అది ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో ప్రభుత్వ విధానాలు కీలక పాత్ర పోషించాయి.

భారతదేశ పాడి పరిశ్రమ యొక్క చారిత్రక సందర్భం మరియు పరిణామం

భారతదేశం యొక్క పాడి పరిశ్రమ యొక్క పరిణామాన్ని “శ్వేత విప్లవం” వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా గుర్తించవచ్చు, ఇది దేశాన్ని పాల కొరత ఉన్న దేశం నుండి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పాల ఉత్పత్తిదారుగా మార్చింది. డాక్టర్ వర్గీస్ కురియన్ నాయకత్వంలో నేషనల్ డైరీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (NDDB) నేతృత్వంలో, శ్వేత విప్లవం ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ద్వారా ఆధారితమైనది, ఇది దేశవ్యాప్తంగా మిల్క్ గ్రిడ్‌ను రూపొందించే లక్ష్యంతో 1970లో ప్రారంభించబడిన కార్యక్రమాల శ్రేణి.

ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ పాల ఉత్పత్తిని పెంచడమే కాకుండా గ్రామీణ ఆదాయాలను మెరుగుపరిచింది మరియు వినియోగదారులకు పాలు అందుబాటులో ఉండేలా చేసింది. ఈ చొరవకు కీలకమైన ప్రభుత్వ విధానాలు మద్దతునిచ్చాయి, వాటితో సహా:

1. ధరల నియంత్రణ: పాల ఉత్పత్తిదారులకు సరసమైన ధరలను నిర్ధారించడం.
2. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి: మిల్క్ కోఆపరేటివ్‌లు మరియు కోల్డ్ చైన్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ను ఏర్పాటు చేయడం.
3. పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి: డెయిరీ టెక్నాలజీ మరియు వెటర్నరీ సేవలలో పెట్టుబడి.

డెయిరీ రంగాన్ని ప్రభావితం చేసే కీలక ప్రభుత్వ విధానాలు

India’s dairy industry improvement: సంవత్సరాలుగా, భారత ప్రభుత్వం పాడి పరిశ్రమకు మద్దతుగా అనేక విధానాలు మరియు పథకాలను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ విధానాలు ఉత్పత్తి, ప్రాసెసింగ్, మార్కెటింగ్ మరియు ఎగుమతితో సహా రంగం యొక్క వివిధ అంశాలను పరిష్కరిస్తాయి. అత్యంత ప్రభావవంతమైన ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలలో కొన్ని క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

1. జాతీయ డెయిరీ ప్లాన్ (NDP):

• 2012లో ప్రారంభించబడిన ఎన్‌డిపి పాల జంతువుల ఉత్పాదకతను మెరుగుపరచడం ద్వారా పాల ఉత్పత్తిని పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• ఇది జంతువుల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి సంతానోత్పత్తి, దాణా మరియు పశువైద్య సేవలపై దృష్టి సారించింది.
• పాల ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లు మరియు నిల్వ సౌకర్యాల వంటి మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు మద్దతు ఇచ్చింది.

2. రాష్ట్రీయ గోకుల్ మిషన్:

• 2014లో ప్రారంభించబడిన ఈ మిషన్ దేశీయ పశువుల జాతుల పరిరక్షణ మరియు అభివృద్ధిపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• ఇది శాస్త్రీయ సంతానోత్పత్తి పద్ధతులు మరియు ఆధునిక పాడి వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహిస్తుంది.

3. డెయిరీ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ డెవలప్‌మెంట్ స్కీమ్ (DEDS):

• నాబార్డ్ ద్వారా నిర్వహించబడుతున్న ఈ పథకం పాడి పరిశ్రమలో స్వయం ఉపాధిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• ఇది చిన్న డైరీ యూనిట్లు, మిల్క్ ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లు మరియు ఇతర సంబంధిత సంస్థల ఏర్పాటుకు ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది.

4. ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన:

• ఆగ్రో-ప్రాసెసింగ్ క్లస్టర్‌లను అభివృద్ధి చేయడం మరియు డైరీ ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాలను పెంచడం లక్ష్యంగా ఒక సమగ్ర పథకం.
• కోల్డ్ స్టోరేజీ, విలువ జోడింపు మరియు మార్కెటింగ్ మౌలిక సదుపాయాల ఏర్పాటు కోసం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది.

5. పశుగ్రాసం మరియు మేత అభివృద్ధిపై ఉప మిషన్:

• పశువులకు నాణ్యమైన మేత మరియు సమతుల్య దాణా లభ్యతను నిర్ధారించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• పశుగ్రాసం సాగును ప్రోత్సహించడం ద్వారా పాల ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

 

Read Also: మీ నెల జీతం అదే నెలల్లో ఖర్చు అవుతుందా? అయితే 30 రోజుల సేవింగ్ టిప్స్ ని ఫాలో అవండి

 

పాల ఉత్పత్తి మరియు రైతులపై విధానాల ప్రభావం

భారతదేశంలో పాల ఉత్పత్తి వృద్ధికి ప్రభుత్వ విధానాలు గణనీయంగా దోహదపడ్డాయి, ఇది 2021-22లో 221.06 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంది. ఈ విధానాలు రైతులకు మెరుగైన వనరులు, మెరుగైన ఆదాయ స్థాయిలు మరియు డెయిరీ వర్క్‌ఫోర్స్‌లో గణనీయమైన భాగాన్ని కలిగి ఉన్న మహిళలకు సాధికారత కల్పించాయి.

ఈ పాలసీల యొక్క ముఖ్య ప్రయోజనాలు:

1. పెరిగిన పాల దిగుబడి:

• పెంపకం కార్యక్రమాలు మరియు పశువైద్య మద్దతు పాడి జంతువుల జన్యు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచాయి.
• నాణ్యమైన దాణా మరియు పశుగ్రాసం పాల దిగుబడిని పెంచింది.

2. మెరుగైన జీవనోపాధి:

• పాల సహకార సంఘాలు చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు మెరుగైన మార్కెట్‌లను పొందేందుకు మరియు సరసమైన ధరలను పొందేందుకు వీలు కల్పించాయి.
• ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ పథకాలు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొత్త ఆదాయ అవకాశాలను సృష్టించాయి.

3. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి:

• పాలసీలు పాల సేకరణ కేంద్రాలు, ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లు మరియు కోల్డ్ చైన్ నెట్‌వర్క్‌ల స్థాపన, వృధాను తగ్గించడం మరియు నాణ్యతను మెరుగుపరచడం వంటివి సులభతరం చేశాయి.

4. మహిళా సాధికారత:

• పశుపోషణలో వారి కీలక పాత్రను గుర్తిస్తూ, డెయిరీ రంగంలో మహిళల సాధికారతపై అనేక విధానాలు స్పష్టంగా దృష్టి సారిస్తున్నాయి.

పాడి పరిశ్రమలో సవాళ్లు మరియు విధానపరమైన అంతరాలు

గణనీయమైన పురోగతి ఉన్నప్పటికీ, పాలసీ జోక్యం అవసరమయ్యే అనేక సవాళ్లను పాల పరిశ్రమ ఎదుర్కొంటుంది:

1. తక్కువ ఉత్పాదకత:

• పేలవమైన జన్యు సంభావ్యత మరియు సరిపోని పోషకాహారం కారణంగా భారతీయ పశువుల ఉత్పాదకత ప్రపంచ సగటు కంటే తక్కువగా ఉంది.

2. వ్యాధి నిర్వహణ:

• పాదం మరియు నోటి వ్యాధి (FMD) మరియు మాస్టిటిస్ వంటి పశువుల వ్యాధులు గణనీయమైన ఆర్థిక నష్టాలను కలిగిస్తాయి.

3. వాతావరణ మార్పు:

• పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు మరియు అనూహ్య వాతావరణ నమూనాలు పశుగ్రాసం లభ్యత మరియు జంతువుల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.

4. మార్కెట్ అస్థిరత:

• పాల ధరల్లో హెచ్చుతగ్గులు పాడి రైతుల ఆదాయ స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.

5. మౌలిక సదుపాయాల లోపాలు:

• పురోగతి సాధించినప్పటికీ, మెరుగైన శీతల గిడ్డంగులు మరియు రవాణా మౌలిక సదుపాయాల అవసరం ఇంకా ఉంది.

6. ఎగుమతి పోటీతత్వం:

• భారతదేశం యొక్క డెయిరీ ఎగుమతులు కఠినమైన అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలు మరియు అధిక ఉత్పత్తి ఖర్చుల ద్వారా పరిమితం చేయబడ్డాయి.

 

Read Also: రైతుల పశువుల కోసం కేంద్ర , రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పథకాల గురించి తెలుసుకుందాం

 

భవిష్యత్తు దిశలు మరియు విధాన సిఫార్సులు

పాడి పరిశ్రమను మరింత బలోపేతం చేయడానికి, ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఉన్న సవాళ్లను పరిష్కరించే మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న అవకాశాలను ఉపయోగించుకునే బహుముఖ విధానాన్ని అనుసరించాలి. ముఖ్య సిఫార్సులలో ఇవి ఉన్నాయి:

1. ఉత్పాదకతను పెంపొందించడం:

• పశువుల జాతులను మెరుగుపరచడానికి కృత్రిమ గర్భధారణ కార్యక్రమాలు మరియు జన్యు ఎంపికను విస్తరించండి.
• ఖచ్చితమైన వ్యవసాయం మరియు డిజిటల్ సాధనాల వంటి అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించండి.

2. వ్యాధి నియంత్రణను బలోపేతం చేయడం:

• సమగ్ర టీకా మరియు వ్యాధి నిఘా కార్యక్రమాలను అమలు చేయండి.
• వెటర్నరీ రీసెర్చ్ మరియు హెల్త్‌కేర్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కోసం నిధులను పెంచండి.

3. సుస్థిరతను ప్రోత్సహించడం:

• శీతోష్ణస్థితి-తట్టుకునే వ్యవసాయ పద్ధతులను మరియు పాడి కార్యకలాపాలలో పునరుత్పాదక శక్తిని ఉపయోగించడాన్ని ప్రోత్సహించండి.
• పశువుల నుండి గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి మద్దతు కార్యక్రమాలు.

4. ఎగుమతులు పెంచడం:

• ఎగుమతి నిబంధనలను సులభతరం చేయడం మరియు అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా మెరుగుపరచడం.
• జున్ను మరియు పెరుగు వంటి విలువ ఆధారిత పాల ఉత్పత్తులకు ప్రోత్సాహకాలను అందించండి.

5. ఇన్నోవేషన్‌ను ప్రోత్సహించడం:

• వినూత్న ఉత్పత్తులు మరియు ప్రక్రియలను రూపొందించడానికి పరిశోధన మరియు అభివృద్ధిలో పెట్టుబడి పెట్టండి.
• డెయిరీ వాల్యూ చైన్‌లో స్టార్టప్‌లు మరియు వ్యవస్థాపకులకు మద్దతు ఇవ్వండి.

6. మహిళా సాధికారత:

• డెయిరీ రంగంలో మహిళల నైపుణ్యాలు మరియు భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడానికి లింగ-నిర్దిష్ట కార్యక్రమాలను రూపొందించండి.
• మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు అనుగుణంగా క్రెడిట్ మరియు శిక్షణ సౌకర్యాలను అందించండి.

Conclusion India’s dairy industry improvement

కొరత నుండి సమృద్ధి వైపు భారతీయ పాడి పరిశ్రమ యొక్క అద్భుతమైన ప్రయాణం చక్కగా రూపొందించబడిన ప్రభుత్వ విధానాల పరివర్తన శక్తిని నొక్కి చెబుతుంది. రంగం యొక్క సవాళ్లను పరిష్కరించడం ద్వారా మరియు దాని బలాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా, ఈ విధానాలు పాల ఉత్పత్తిని మెరుగుపరచడమే కాకుండా గ్రామీణాభివృద్ధి, ఆహార భద్రత మరియు పేదరిక నిర్మూలనకు కూడా దోహదపడ్డాయి.

పాడి పరిశ్రమ వృద్ధిని కొనసాగించడానికి విధాన నిర్ణేతలు, రైతులు మరియు ప్రైవేట్ వాటాదారులతో కూడిన సహకార విధానం చాలా అవసరం. ఆవిష్కరణ, సుస్థిరత మరియు సమగ్రతకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ద్వారా, ఈ కీలక రంగంపై ఆధారపడిన మిలియన్ల మంది జీవితాలను మెరుగుపరుస్తూనే భారతదేశం ప్రపంచ డెయిరీ లీడర్‌గా తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకోవచ్చు.